King of Kings zondag 22 april

King of Kings zondag 22 april

Celebrate the King of Kings samen met Sharon KipsOp zondag 22 april om 19:30 uur geeft Sharon Kips - bekend van The X-Factor - een concert in de feesttent in het Loeffpark in Epe. Hiernaast speelt een lees meer:

UITNODIGING “Omzien naar elkaar”

UITNODIGING “Omzien naar elkaar”

U wordt van harte uitgenodigd voor een informatieve, interactieve en inspirerende avond op woensdag 4 april over het werk van de diaconie en het pastorale team van de Grote Kerk.Deze avond is bedoeld voor lees meer:

The Passion in Grote Kerk Epe

The Passion in Grote Kerk Epe

Eerste keer uitzending The Passion in EpeVoor de allereerste keer wordt The Passion in de Grote Kerk in Epe live uitgezonden. Op donderdag 29 maart aanstaande om 20:30 uur is iedereen van harte welkom lees meer:

  • King of Kings zondag 22 april

    King of Kings zondag 22 april

    Celebrate the King of Kings samen met Sharon KipsOp zondag 22 april om 19:30 uur geeft Sharon Kips...

  • UITNODIGING “Omzien naar elkaar”

    UITNODIGING “Omzien naar elkaar”

    U wordt van harte uitgenodigd voor een informatieve, interactieve en inspirerende avond op...

  • The Passion in Grote Kerk Epe

    The Passion in Grote Kerk Epe

    Eerste keer uitzending The Passion in EpeVoor de allereerste keer wordt The Passion in de Grote...

Van Gogh, Jezus en jezelf
In februari was er een mooie expositie van lokale kunstenaars in de Grote Kerk. Zij hadden zich laten inspireren door Vincent van Gogh, wat tot uiting was gekomen in heel diverse en vaak kleurrijke werken in allerlei stijlen; niet alleen schilderijen maar ook sculpturen van ‘een waanzinnige’ tot een groepje ‘vliegende vogels’ tot een groot gestileerd metalen ‘oor’. Die laatste herkende ik als ‘een oor’ op het moment dat ik bedacht dat dat natuurlijk te maken heeft met een gegeven dat onlosmakelijk verbonden is met Vincent van Gogh: dat hij eigenhandig zijn eigen oor heeft afgesneden! Een bizarre daad, waarvan je je alleen maar kunt afvragen: Hoe kom je daar in hemelsnaam toe?

In dezelfde periode kwam ik in Matteüs 5 deze vergaande verzen tegen, waar Jezus zegt: 
“Als je rechteroog je op de verkeerde weg brengt, ruk het dan uit en werp het weg. Je kunt immers beter een van je lichaamsdelen verliezen dan dat heel je lichaam in de Gehenna geworpen wordt. 30 En als je rechterhand je op de verkeerde weg brengt, hak hem dan af en werp hem weg. Je kunt immers beter een van je lichaamsdelen verliezen dan dat heel je lichaam naar de Gehenna gaat.” (Matteüs 5: 29-30)
Hoewel het oor door Jezus niet genoemd wordt, moest ik hierbij toch weer denken aan Vincent van Gogh. Nu weet ik niet zo veel over Van Gogh, maar nog net wel dat het geestelijk niet heel goed met hem ging. Hij was de waanzin nabij – als hij die niet al bereikt had… Zou hij dingen of stemmen hebben gehoord, waar hij gek van werd? Zo gek, dat hij er per se van af wilde – door uiteindelijk maar zijn oor af te snijden? (niet dat dat helpt…). Nu weet ik ook niet in hoeverre Vincent van Gogh religieus was en of zijn waanzin ook godsdienstwaanzinnige trekken had, maar toch, je kunt je bij de hele situatie woorden een variant voorstellen op de woorden van Jezus: ‘als je oor je op de verkeerde weg brengt, snij het dan af en werp het weg’…

Maar even afgezien van Vincent van Gogh – wat moeten wij aan met zulke radicale woorden van Jezus? Zo’n tekst roept toch beelden op van praktijken uit de middeleeuwen of een fundamentalistisch-islamitische sharia-wetgeving, waarbij van dieven de hand wordt afgehakt. Maar daarmee associëren we Jezus toch liever niet?
Inderdaad moeten we Jezus daarmee niet associëren! Deze woorden van Jezus maken deel uit van de Bergrede, waarin Jezus een andere manier van omgaan met de wetten en geboden uitdraagt: benader ze niet als uiterlijke begrenzing, om je ervan te weerhouden om slechte dingen te doen. Maar benader ze van binnenuit, onderzoek in jezelf waar je eigenlijk slechte dingen zou willen doen. Zie onder ogen in wat voor gedachten en gedrag bij jezelf eigenlijk al de kiem schuilt van dingen waar God ons voor wil behoeden. 

Ik denk dat Jezus met deze woorden bewust overdreef om zijn punt duidelijk te maken. Ik geloof nooit dat Jezus werkelijk bedoelde dat mensen letterlijk lichaamsdelen zouden moeten afhakken. En daarin sta ik niet alleen, want in het hele christendom vindt dit gelukkig doorgaans geen letterlijke navolging. Trouwens, ook de woorden over de Gehenna neem ik niet letterlijk, maar als krachtig taalgebruik van Jezus. 
Maar wat is dan wel het punt? Ik zou zeggen: Jezus legt de kern van de moraal niet bij wetten of geboden, en daarmee ook niet bij het oordelen over anderen, maar helemaal bij jezelf. Hoe wil je leven? Hoe wil je andere mensen tegemoet treden? Wat is goed in Gods ogen? Dat is geen kwestie van je maar ‘formeel’ houden aan de geboden, tegen wil en dank als het ware; maar het gaat om het zelf willen volgen van een goede weg. Een weg van liefde en gerechtigheid. Dat is de richting die God wijst. En met alles in je wat niet liefdevol en eerlijk is, zit je al wezenlijk in de verkeerde richting. Dat moet je niet willen. Doe dat weg! 

Kijk daarom kritisch naar jezelf. Past dat niet juist in de veertigdagentijd? Juist een tijd van inkeer en zelfonderzoek. Wat brengt je op de verkeerde weg? Jezus legt de bal bij jezelf. Niet voor niets ging het immers niet over het afhakken van andermans lichaamsdelen, maar over die van jezelf!

(Dat kunnen we Vincent van Gogh dan toch nog nageven: hij heeft in elk geval niet andermans oor afgesneden, maar daadwerkelijk zijn eigen…) 
                                                                                                                                                                 Ds. Jelbert Versteeg

Eerdere meditaties uit Klankbord

Oktober 2017 Als ik dan
Als ik dan mijn ogen dichtdoe
en mijn laatste adem blaas
- zal er dan iets zijn waarin ik
gelukzalig mij verbaas?


September 2017 De boom in?
Als je tegen iemand zegt ‘je kunt de boom in’, dan is dat over het algemeen niet aardig bedoeld. Het laat aan duidelijkheid niets te wensen over: die ander kan je op dat moment even niets schelen. Misschien – en moet ik zeggen hopelijk? – is het een uitdrukking die u zelden of nooit gebruikt. Maar toch. Zou het kunnen dat we, onuitgesproken, onbewust en ongewild, een ander toch best weleens die boodschap geven: je kunt de boom in? Aan de hand van het verhaal van Zacheüs wil ik daar even nader op ingaan.


Augustus 2017 Over de drempel
Er zijn vermoedelijk meer mensen dan we gewoonlijk denken, die niet of nooit naar de kerk gaan, maar eigenlijk best nieuwsgierig zijn, open staan, interesse of zelfs een zeker verlangen hebben om eens een kerkdienst mee te maken. Maar als je geen enkele link hebt met een kerk, hoe kom je dan zover? 
Hoe open, gastvrij en verwelkomend we als gemeente zelf ook dénken dat we zijn (‘bij ons is immers iedereen welkom!’) - voor wie niet bekend is met de kerk, is de stap om een keer naar de kerk te gaan, toch een behoorlijk grote. Zo ben ik een keer opgebeld door iemand, die vroeg of hij een keer naar de kerk kon komen – of dat gewoon zomaar kon of dat je je eerst moest melden of iets dergelijks.